multiOFE- wybierz Otwarty Fundusz Emerytalny online
strona główna

Fundusze Emerytalne konstytucja sprawa informacje

Trybunał Konstytucyjny a sprawa OFE, 2014-10-14 301

Trybunał sprawdzi zgodność z konstytucją ustawy o zmianach w OFE na wniosek Prezydenta oraz Rzecznika Praw Obywatelskich. Analitycy i eksperci zwracają uwagę, że ewentualne cofnięcie tych zmian nie tylko nie będzie skomplikowane prawnie, ale również nie zachwieje stanem finansów państwa


Trybunał Konstytucyjny będzie rozpatrywał wnioski o zbadanie konstytucyjności ustawy w sprawie zmian w OFE łącznie, w jednej sprawie (sygn K 1/14). Eksperci wskazują, że cofnięcie zmian w systemie będzie prostym "czysto księgowym" zabiegiem.

Zmiany w systemie emerytalnym są niekonstytucyjne?

Od ponad roku prof. Leszek Balcerowicz, senator RP, oraz prof. Jerzy Stępień, konstytucjonalista, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku alarmują, że zmiany wprowadzone ustawą z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz.U. z 2013 r., poz.1717). Na niezgodność ustawy z ustawą zasadniczą wskazuje również grupa obywateli, która za pośrednictwem kancelarii mecenasa Pawła Kowalczyka walczy o odszkodowanie za bezprawne wywłaszczenie

Do Trybunału Konstytucyjnego trafiły dwa wnioski o zbadanie zgodności ustawy z konstytucją

Wątpliwości Prezydenta wzbudziły głównie:

-zakaz inwestowania OFE w papiery wartościowe emitowane albo gwarantowane przez Skarb Państwa
- nakaz inwestowania bardzo dużej części środków zgromadzonych w OFE w akcje w powiązaniu m.in. z usunięciem przepisów gwarantujących ubezpieczonym w OFE minimalną stopę zwrotu z inwestycji;
-zakaz reklamy OFE i kary za jej naruszenie.

W sierpniu wniosek do Trybunału złożyła także Recznik Praw Obywatelskich, wskazując na:

- sprzeczne z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz nieproporcjonalnego naruszenia konstytucyjnej zasady wolności przez nałożenie na ubezpieczonych obowiązku ponownego złożenia oświadczenia o przekazywaniu składki do OFE
- naruszenie zaufania obywateli do państwa przez brak przyznania członkom OFE prawa do wypowiedzenia się na temat przesunięcia środków zgromadzonych na rachunkach OFE na subkonta ZUS

Co z tym długiem?

Na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłat emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, 3 lutego 2014r 51,5% środków zgromadzonych w OFE trafiło do ZUS. Następnie umorzono przejęte przez ZUS obligacje Skarbu Państwa, co za pomocą księgowego zabiegu, obniżyło jednorazowo jawny dług publiczny o około 134 mld zł. Pozostałe 19 mld zł przeznaczono na finansowanie bieżącej wypłaty świadczeń przez FUS. Drugą stroną tych operacji był wzrost ukrytego długu publicznego o ok. 150 mld zł.

W odpowiedzi na pytanie o konsekwencje ewentualnego niekorzystnego dla rządu rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy dotyczącej OFE Izabela Leszczyna wiceminister finansów poinformowała, że " Brak reformy emerytalnej, a zatem jej cofnięcie, skutkowałby wzrostem w 2014 r. państwowego długu publicznego o ok. 146 mld zł, tj. 8,5 proc. PKB w stosunku do poziomu zakładanego w 'Strategii zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2014-2017', przyjętej przez Radę Ministrów we wrześniu ubiegłego roku'.

Tymczasem zdaniem analityków Forum Obywatelskiego Rozwoju twierdzenie Ministerstwa Finansów zawiera kilka manipulacji, a sytuacja sektora finansów publicznych nie jest aż tak trudna, że tylko działania, które mogą z dużym prawdopodobieństwem zostać zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, czyli przejęcie oszczędności Polaków, są w stanie uratować finanse publiczne. "Twierdzenie Ministerstwa Finansów zawiera kilka manipulacji, które mogą prowadzić do błędnych wniosków. Wynika to z tego, że zabieg księgowy (zamiana długu jawnego na ukryty), jakim są zmiany w systemie emerytalnym, podporządkowany krótkowzrocznym celom polityków próbuje się nazywać reformą i udawać, że problemy finansów publicznych są rozwiązane. Z obawy przed zakwestionowaniem zmian przez Trybunał Konstytucyjny manipuluje się informacją (w dodatku wprowadzając opinię publiczną w błąd) tak by pokazać, że zmiany niekorzystne dla bezpieczeństwa systemu emerytalnego, są nie do odwrócenia." - pisze Dawid Samoń z FOR (komunikat nr 51 z 6 maja 2014).

Prosty zabieg księgowy

Tak jak przejęcie środków z OFE nie stanowiło realnego "przysporzenia" dla budżetu, miało jedynie na celu "wirtualne" obniżenie długu publicznego przez zabieg ksiegowy, jakim było przejęcie przez ZUS oszczędności emerytalnych - tak cofnięcie tych zmian nie oznaczałoby, że dług publiczny wzrośnie o 146 mld zł - powróci on do poziomu sprzed tego przeksiegowania.

cytat: Rzeczpospolita, "Zmiany w OFE można cofnąć" - Moja Emerytura, Mateusz Pawlak 15-10-2014

Zdaniem Małgorzaty Rusewicz, prezes Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych, pozytywne orzeczenie może utorować też drogę do pozwów cywilnych o odszkodowanie ubezpieczonych wobec Skarbu Państwa. Rusewicz o szczegółach nie chce jednak mówić.

- Trybunał może ponadto uznać, że zmuszenie osób urodzonych przez 1969 r., którzy już raz dokonali wyboru OFE, do podjęcia decyzji na nowo jest również niekonstytucyjne. W takim przypadku istnieje możliwość powrotu do sytuacji sprzed ostatniej reformy i przypisanie tych osób ponownie do OFE – tłumaczy.

- Z prawnego i funkcjonalnego punktu widzenia możliwe jest bowiem pełne odwrócenie skutków utraty przez OFE obligacji emitowanych przez Skarb Państwa . Uznanie niekonstytucyjności czynności umorzenia obligacji powoduje uznanie, że wierzytelność pieniężna wobec Skarbu Państwa nigdy nie przestała istnieć i wszelkie ewentualne zapisy na rachunkach są bez znaczenia prawnego. W sensie technicznym możliwe jest księgowe odtworzenie zapisów danych papierów wartościowych – zapewnia Rusewicz.

prof. Aleksander Chłopecki z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego wyjaśnia, że przedmiotem bezprawnego umorzenia byłyby obligacje różnych serii i z różnym okresem zapadalności Umorzenie tych obligacji miało charakter czynności polegającej na wykreśleniu tych papierów z rachunków papierów wartościowych, z rachunku ZUS jak i Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych.

- Uznanie niekonstytucyjności czynności umorzenia obligacji Skarbu Państwa spowodowałoby nieważność czynności prawnej polegającej na umorzeniu wierzytelności przysługującej OFE z tytułu tych papierów wartościowych względem Skarbu Państwa. W konsekwencji – uznanie, że ta wierzytelność pieniężna nigdy nie przestała istnieć – uważa prawnik.

Byłby to zatem przypadek analogiczny jak pomyłka księgowa, czyli błędne wykreślenia dowolnych papierów wartościowych z rachunku danej osoby.

- W doktrynie nie ma w tym zakresie wątpliwości, że tego typu pomyłka księgowa nie prowadzi do "„anihilacji" papieru wartościowego – a tym bardziej do "„anihilacji" zobowiązania wynikającego z tego papieru wartościowego – przekonuje Chłopecki. - Możliwe jest zatem księgowe odtworzenie zapisów danych papierów wartościowych. W przypadku zapadnięcia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego bezprawność umorzenia odtworzenie zapisów w systemie depozytowym nie będzie wymagało nawet zmian ustawodawczych-– dodaje.

Państwo musiałoby więc odtworzyć obligacje. Te papiery, które w międzyczasie już zapadły, musiały by zostać zwrócone w formie gotówki wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od daty płatności wynikającej z danych emisyjnych danego papieru wartościowego

- Zasadniczo jednak trzeba uznać, że z prawnego punktu widzenia "cofnięcie „reformy" jest jak najbardziej możliwe, a zaistniałe problemy prawne możliwe do rozwiązania. Prawdopodobnie największym problemem dla praktyki sądowej byłaby kwestia odszkodowań dla OFE – podsumowuje Chłopecki.


inewsfeed
    • WSTECZ     • do spisu     • kalendarz informacji     • str.główna



Serwis nie ma na celu zachęcania do wyboru lub zmiany danego OFE. Jedynym celem multiofe.pl jest ułatwienie decyzji poprzed prezentowanie aktualnych danych i rankingów.

 
Strona używa plików cookies w celach statystycznych oraz przy wysyłaniu pytań. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.   x Więcej o "ciasteczkach"